Vragen over huiselijk geweld en gevolgen onderwijs door quaran­taine COVID-19


Indiendatum: apr. 2020

Geacht College,

Nu het COVID-19 virus rondwaart door Nederland en quarantainemaatregelen de gemiddelde Limburger tot thuisblijven dwingen, vrezen zorgverleners dat dit zal leiden tot nog meer huiselijk geweld en seksueel misbruik. Nu kunnen zorgverleners, jeugdzorg, artsen en schoolleraren alleen maar op afstand kennisnemen van thuissituaties, wat ingrijpen en bemiddeling bemoeilijkt. Tel daarbij op dat gezinnen momenteel op elkaars lip leven, ouders gewoon thuis moeten doorwerken en ook de rol van leerkracht moeten overnemen, en men heeft al snel alle ingrediënten klaarstaan die kunnen leiden tot een escalatie van het huiselijk geweld, aldus ‘Veilig Thuis’ in Limburg. Omdat juist nu een effectieve en eenduidige aanpak in de provincie Limburg nodig is heeft de Partij voor de Dieren-fractie de volgende vragen.

Vraag 1) Er gelden nu vérgaande quarantainemaatregelen, waardoor er een grote stijging van het aantal meldingen omtrent huiselijk geweld te verwachten valt en volwassenen en kinderen daardoor uit huis willen vluchten. Kunnen er hiervoor extra laagdrempelige meldpunten ingesteld worden, digitaal dan wel lijfelijk?

Vraag 2) Hoe denkt het College het deze mensen mogelijk te maken toch uit huis te vluchten, ondanks de quarantaine? Zijn de opvangplekken quarantaine-proof gemaakt? Zijn er genoeg van dit soort opvangplekken? Zo nee, hoe denkt de provincie dit aan te pakken?

Vraag 3) De ervaring leert dat vrouwelijke slachtoffers van huiselijk geweld pas hulp zoeken als er geen, dan wel nauwelijks obstakels zijn. Te denken valt aan spreekuren waar men zonder afspraak kan binnenlopen of een telefonisch gesprek. Ervan uitgaande dat deze middelen aangepast zijn aan de maatregelen; is het een mogelijkheid dat de provincie bijspringt om de capaciteit te verhogen?

Navraag bij de 25 grootste gemeentes van Nederland leert dat het merendeel eraan werkt om opvang mogelijk te maken voor kinderen die vanwege hun thuissituatie niet thuis kunnen blijven. Op voorspraak van bovenstaande maatschappelijke organisaties betreft dit kinderen met gedrags- en sociaalpsychische problemen, maar ook kinderen uit een huishouden met grote kans op huiselijk geweld en kindermishandeling. In een aantal gemeentes kunnen deze kinderen reeds naar school of een andere opvang, waaronder in Maastricht. Weliswaar is een onderwerp als kinderopvang een gemeentelijke aangelegenheid, maar een kind in Mook verdient dezelfde aanpak als een kind in Maastricht.

Vraag 4) Kan het College in deze situatie een coördinerende rol spelen in overleg met gemeentes om tot een eenduidige en effectieve aanpak te komen om leerachterstandsproblemen te ondervangen alsook huiselijk geweld in de kiem te smoren? Is het College voornemens om hierin op enige manier op te treden vanuit de Sociale Agenda?

Ook zorgverleners, artsen, jeugdzorg, etc. onderhouden steeds minder lijfelijk contactmomenten met kinderen in kwetsbare gezinnen. Uitzondering op de maatregelen zijn natuurlijk onwenselijk, maar er zijn voorbeelden bekend van po-leraren die om individueel contact met de leerlingen te kunnen onderhouden aan de deur langsgaan. Een Utrechtse vo-school zet zelfs extra vrijwilligers in (met inachtneming van de RIVM- richtlijnen) aangezien kinderen momenteel meer behoefte hebben aan contact.

Vraag 5) Hoe denkt de provincie over dit initiatief? Wil de provincie zich inzetten opdat in Limburgse gemeenten vrijwilligers vroegtijdig melding kunnen doen van problemen bij gezinnen met kinderen thuis?

Vraag 6) Is het College bereid, nu er de verwachting bestaat dat niet alleen mensen maar ook huisdieren meer blootgesteld gaan worden aan huiselijk geweld, met de stichting Blijf-van-mijn-dier in overleg te gaan? Zo ja, zou het College gemeenten op het bestaan van Blijf-van-mijn-dier kunnen attenderen, zodat deze kan bemiddelen bij gevallen van huiselijk geweld en een huisdier tijdelijk elders onderdak nodig heeft?

Bij voorbaat dank voor de tijdige beantwoording,

Met vriendelijke groet,

Pascale Plusquin

Partij voor de Dieren

Indiendatum: apr. 2020
Antwoorddatum: 22 apr. 2020


Vraag 1) Er gelden nu vergaande quarantainemaatregelen, waardoor er een grote stijging van het aantal meldingen omtrent huiselijk geweld te verwachten valt en volwassenen en kinderen daardoor uit huis willen vluchten. Kunnen er hiervoor extra laagdrempelige meldpunten ingesteld worden, digitaal dan wel lijfelijk?

Wij ondersteunen vanuit de sociale agenda de provinciale sociale basisinfrastructuur, bestaande uit de maatschappelijke organisaties, stichting Burgerkracht Limburg en Cubiss Limburg. In de huidige omstandigheden spelen deze organisaties grotendeels extra in op de situatie door hun informatievoorziening en/of activiteiten aan te passen. Op deze manier proberen ze hun signaalfunctie zo maximaal mogelijk in te zetten voor de doelgroepen waarvoor ze de belangen behartigen. Een voorbeeld is dat de maatschappelijke organisatie FAM! (expertisecentrum voor vrouwenvraagstukken) een Webinar ontwikkelt over huiselijk geweld ten tijde van Corona. Zij doen dit in overleg met Veilig Thuis. Dit Webinar zal met name gericht zijn op emancipatie en een survivalkit en zal zo snel als mogelijk op de website geplaatst worden. Wij zullen deze dan ook zo snel mogelijk op onze eigen digitale platforms verspreiden, zoals Kiek Limburg, de Vereniging Limburg, Stichting Burgerkracht Limburg.

Wettelijke taken op het gebied van huiselijk geweld liggen bij de gemeenten en de uitvoering is onder gebracht bij Veilig Thuis, het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. We kunnen deze taken niet overnemen en gaan geen andere meldpunten oprichten. De meldingen vanuit onder andere het onderwijs zullen minder zijn in deze periode waarin ingezet wordt op digitaal onderwijs op afstand. Er zijn verschillende lokale initiatieven die zich inzetten om toch te kunnen signaleren binnen kwetsbare gezinnen met inachtneming van de maatregelen van het RIVM. Daarnaast zijn nieuwe initiatieven ontstaan die extra ondersteuning leveren aan kwetsbare gezinnen. Vanuit de Sociale Agenda zetten wij onder andere onze rol als kennisdeler in en zullen wij initiatieven verspreiden via de bekende communicatiekanalen (zoals met name Kiek Limburg). Onze Limburgers hebben veel vragen rondom corona en willen dit graag in hun eigen community oppakken. De stichting Maatschappelijke organisatie Limburg (SMOL) heeft een zoek en community tool beschikbaar (beta-versie) die met behulp van ons versneld gelanceerd is en inmiddels al volop gebruikt wordt door bewoners, namelijk Kiek Limburg. Wij hebben deze tool via onze digitale platforms onder de aandacht gebracht onze partners en onze burgers. Met Kiek Limburg kunnen Limburgers op postcode zoeken naar Limburgse initiatieven of behoeftes aan initiatieven. Op deze manier wordt beoogd burgers en organisaties aan elkaar te verbinden om zo de samenredzaamheid en zelfredzaamheid van Limburg te vergroten.

We zijn al geruime tijd in gesprek met onze partners (ook in de rol als ambassadeur van de Beweging Limburg tegen Kindermishandeling) over de effecten van deze maatregelen op de samenleving. We blijven uiteraard contact met hen onderhouden.

Vraag 2) Hoe denkt het College het deze mensen mogelijk te maken toch uit huis te vluchten, ondanks de quarantaine? Zijn de opvangplekken quarantaine-proof gemaakt? Zijn er genoeg van dit soort opvangplekken? Zo nee, hoe denkt de provincie dit aan te pakken?

De wettelijke taken liggen bij de gemeenten liggen. De toezichthoudende taak op de uitvoering van de Jeugdwet ligt bij het Rijk. Wij hebben als Provincie geen rol hierin.

Vraag 3) De ervaring leert dat vrouwelijke slachtoffers van huiselijk geweld pas hulp zoeken als er geen, dan wel nauwelijks obstakels zijn. Te denken valt aan spreekuren waar men zonder afspraak kan binnenlopen of een telefonisch gesprek. Ervan uitgaande dat deze middelen aangepast zijn aan de maatregelen; is het een mogelijkheid dat de provincie bijspringt om de capaciteit te verhogen?

Initiatieven die zich hiervoor inzetten zullen wij verspreiden via de bekende communicatiekanalen, voorbeelden zijn #Goedverbonden, beschikbaar stellen van de telefooncentrale van de Munckhof Groep en omroep Max. Het inzetten van capaciteit is aan de wettelijk verantwoordelijke voor dergelijke meldpunten.

Vraag 4) Kan het College in deze situatie een coˆrdinerende rol spelen in overleg met gemeentes om tot een eenduidige en effectieve aanpak te komen om leerachterstandsproblemen te ondervangen alsook huiselijk geweld in de kiem te smoren? Is het College voornemens om hierin op enige manier op te treden vanuit de Sociale Agenda?

Het Rijk is momenteel bezig om in te spelen op het probleem van de leerachterstanden en verwacht in mei de Tweede Kamer te kunnen informeren van een aanpak. Wij onderkennen de problematiek volgen deze ontwikkeling op Rijksniveau. Vanuit de Sociale Agenda wordt ingezet op een preventieve aanpak en het voorkomen van kindermishandeling. Hiervoor hebben wij initiatieven ondersteund die hierop gericht zoals de app CareFree (De app richt zich op jongeren tussen de 10 en 18 jaar en leerkrachten/professionals. De app biedt jongeren veiligheid en anonimiteit om informatie op te zoeken over kindermishandeling en hoe dit bespreekbaar gemaakt kan worden of waar hulp gezocht kan worden), Handle with Care en professionalisering van leerkrachten en professionals voor het signaleren. In overleg met onze partners, zoals scholen, de koepelorganisaties, kinderopvang, gemeenten zullen we bekijken welke mogelijke rol wij vanuit de Sociale Agenda kunnen bieden. Dit zal geen coördinerende rol zijn, maar een aanvullende rol op provinciaal niveau.

Vraag 5) Hoe denkt de provincie over dit initiatief? Wil de provincie zich inzetten opdat in Limburgse gemeenten vrijwilligers vroegtijdig melding kunnen doen van problemen bij gezinnen met kinderen thuis?

We zullen dergelijke initiatieven verspreiden via de bekende communicatiekanalen, zoals met name Kiek Limburg. Een voorbeeld is, dat wij columns van #Goedverbonden hebben gepubliceerd. In deze columns waarin gezinspsycholoog Paulien Kuipers van de Stichting Kinderleven over deze thema's uit haar praktijk. Zoals onder vraag 1 beantwoord zetten de maatschappelijke organisaties zich in om hun doelgroepen te kunnen benaderen. We hebben uiteraard contact met onze maatschappelijke organisaties om te blijven afstemmen of ze hun werkzaamheden en activiteiten kunnen blijven uitvoeren.

Vraag 6) Is het College bereid, nu er de verwachting bestaat dat niet alleen mensen maar ook huisdieren meer blootgesteld gaan worden aan huiselijk geweld, met de stichting Blijf-van-mijn-dier in overleg te gaan? Zo ja, zou het College gemeenten op het bestaan van Blijf-van-mijn-dier kunnen attenderen, zodat deze kan bemiddelen bij gevallen van huiselijk geweld en een huisdier tijdelijk elders onderdak nodig heeft?

De stichting Blijf-van-mijn-dier kan gebruik maken van onze communicatiekanalen om meer bekendheid bij gemeenten te verkrijgen. Wij zullen de stichting benaderen voor content.

Gedeputeerde staten van Limburg

voorzitter

secretaris