Schrif­te­lijke vragen Plusquin over Verdrin­kingsdood vee door over­stro­mingen in Limburg


Indiendatum: 27 jul. 2021

Geacht college,

De provincie Limburg werd de afgelopen week geteisterd door watersnood. Naast wateroverlast voor mensen, leidde dit ook tot schrijnende situaties bij dieren. Een kalfje in Roermond kon maar ternauwernood worden gered;[1] talloze andere dieren verdronken of werden tot wel honderd kilometer meegevoerd. Sommige dieren die toch geëvacueerd werden, reageerden agressief. Daarop zijn in Gelderland koeien afgeschoten.[2]

In de provincie Limburg zijn de veiligheidsregio’s Limburg-Noord en Zuid-Limburg bevoegd gezag om een crisisplan vast te stellen voor rampenbestrijding.[3] Daarbij is een veiligheidsregio verplicht om het crisisplan af te stemmen met dat van aangrenzende veiligheidsregio’s.[4] De commissaris van de Koning heeft op basis van de Wet veiligheidsregio’s ook de nodige bevoegdheden om de veiligheidsregio’s bij te staan.[5] Gelet op deze rol van de commissaris van de Koning leidt dit bij de Partij voor de Dieren-fractie tot de volgende vragen.

  • Weet de commissaris van de Koning hoeveel vee en paarden er de afgelopen week zijn verdronken door de overstromingen? Zijn er daartoe meldingen binnengekomen bij de provincie? Zo ja, kan de commissaris van de Koning daar een overzicht van laten toekomen en zo nee, kan de commissaris van de Koning dit overzicht opvragen?
  • Weet de commissaris van de Koning hoeveel wilde dieren er de afgelopen week verdronken zijn door de overstromingen? Zo ja, kan het hiertoe een schatting geven? Zo nee, wil het college hiertoe een meting laten verrichten om zo een inzicht te geven in de huidige populaties in de betreffende gebieden?

De gemeentebesturen die tot een gezamenlijke regio behoren, dienen een veiligheidsregio in te stellen.[6] Bij deze regeling worden taken en bevoegdheden van de gemeente overgedragen aan de veiligheidsregio.[7] Hieronder vallen de brandweerzorg, de meldkamerfunctie en het voorbereiden op het organiseren van rampenbestrijding en crisisbeheersing.[8] Daarbij dient het gevaar voor mensen en dieren, anders dan bij brand, beperkt en bestreden te worden.[9]

  • De veiligheidsregio’s hebben de wettelijke taak om de meldkamerfunctie uit te voeren.[10] In het digitale tijdperk kan een rampenwebsite daarbij mensen- en dierenlevens redden, waarbij in één oogopslag te zien is waar mensen en dieren in nood verkeren. Vanuit het hele land is bijvoorbeeld deskundige hulp aangeboden om verdrinkende dieren met boten te komen helpen. Maar doordat onduidelijk was waar men precies moest zijn, kwam deze hulp in veel gevallen tevergeefs. Ook de LLTB wist niet waar vee in nood van niet-leden verkeerde. Hoe kan het gebeuren dat er op verschillende plekken vee verdronken is?
  • Is de commissaris van de Koning het met de PvdD-fractie eens dat een rampenwebsite een geschikt middel is om mensen- en dierenlevens te redden? Zo ja, wil deze de Limburgse veiligheidsregio’s aanwijzingen geven om tot een rampenwebsite te komen? Zo nee, waarom niet?

Verschillende organisaties als de Dierenbescherming, de Dierenambulance en DierenLot hebben de veiligheidsregio gecoördineerd hulp aangeboden om dieren in nood te redden. De Limburgse veiligheidsregio’s zijn daar echter niet op ingegaan, en hebben deze organisaties ook niet om hulp gevraagd.

  • Talloze dieren zijn een verdrinkingsdood gestorven. Ingaan op het aanbod van deze organisaties door de veiligheidsregio’s had mogelijk levens kunnen redden. Ook zijn er bij de brandweer verschillende meldingen gedaan over dieren in nood. Weet de commissaris van de Koning waarom de veiligheidsregio’s geen gebruik hebben gemaakt van deze hulp? Is deze hierover ingelicht?
  • Is het een mogelijkheid dit soort aanbiedingen op te nemen in de meldkamerfunctie? Wordt dit betrokken in de evaluatie?
  • Hebben de veiligheidsregio’s hiertoe hulp gevraagd op nationaal niveau? Zo ja, waar blijkt dat uit? Zo nee, waarom niet en hoe verhoudt tot de wettelijke taak van de veiligheidsregio’s om gevaar voor dieren te bestrijden en te beperken?
  • Weet de commissaris van de Koning hoeveel meldingen er bij de veiligheidsregio’s binnengekomen zijn over dieren? Hoeveel meldingen zijn hiertoe opgevolgd?
  • Vindt de CdK dat de veiligheidsregio door hulp af te wijzen zich voldoende gekweten hebben van hun wettelijke taak om gevaar voor dieren te bestrijden en te beperken? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet en wat is daarvan het gevolg voor de commissaris van de Koning?
  • Vindt de CdK dat de veiligheidsregio’s door geen hulp te vragen bij deze organisaties zich voldoende proactief hebben opgesteld? Hoe vindt de commissaris van de Koning dat dit zich verhoudt tot de wettelijke taak van de veiligheidsregio’s om gevaar voor dieren te bestrijden en te beperken?

Talloze dieren werden niet geëvacueerd door de veiligheidsregio’s, en zijn daardoor verdronken. Men kan stellen dat het bestuur van de veiligheidsregio’s daardoor tekortgeschoten is in zijn wettelijke uitvoeringstaak om gevaar voor dieren te bestrijden en te beperken.[11]

  • Vindt de commissaris van de Koning dat het bestuur van de Limburgse veiligheidsregio’s tekortgeschoten is in zijn uitvoeringstaak? Zo ja, waarom en heeft deze overwogen om het bestuur een aanwijzing te geven om het bestuur te laten voldoen aan diens taakuitvoering?[12] Zo nee, waarom niet?
  • Veel dieren hadden gered kunnen worden als eerder tot evacuatie was overgegaan door de veiligheidsregio’s. Ter uitvoering van het Statenlidmaatschap is de commissaris van de Koning verzocht om de veiligheidsregio’s dieren te evacueren. Zijn er tussen de commissaris van de Koning en de voorzitters van de Limburgs veiligheidsregio’s inlichtingen verstrekt om dieren te evacueren?[13] Heeft de commissaris van de Koning de voorzitters van de Limburgse veiligheidsregio’s daarbij aanwijzingen gegeven over het evacueren van dieren?[14] Zo ja, waarom zijn deze niet opgevolgd? Zo nee, waarom niet?
  • Bij een ramp dient de veiligheidsregio een regionaal beleidsteam bijeen te roepen.[15] Heeft de commissaris van de Koning tijdens de ramp het regionale beleidsteem aanwijzingen gegeven om dieren te evacueren?[16] Zo nee, waarom niet?

De door de veiligheidsregio ingestelde brandweer dient het gevaar voor dieren te beperken en te bestrijden.[17] Daarbij dient de brandweer beknelde en ingesloten dieren te bevrijden.[18]

  • Veel van de verdronken dieren zijn ingezet ter begrazing in natuurgebieden. Door het stijgende water zaten deze dieren ingesloten door afrasteringen. Hierdoor konden ze dus geen kant op of niet eens de wal bereiken. De Wet veiligheidsregio’s geeft de brandweercommandant en de brandweer de bevoegdheid om elke plaats te betreden om hun taak te vervullen.[19] Vindt de commissaris van de Koning dat de veiligheidsregio’s de brandweer haar taak om beknelde en ingesloten dieren te bevrijden voldoende hebben laten uitvoeren? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet en wat is daarvan het gevolg voor de commissaris van de Koning?
  • Een betere coördinatie door de veiligheidsregio’s had mogelijk veel leed kunnen voorkomen. Weet de commissaris van de Koning of de brandweer op enig moment aangegeven heeft ingekomen meldingen niet meer aan te kunnen? Zo ja, wat is er met dit signaal gebeurd?
  • De Wet veiligheidsregio’s geeft de commissaris van de Koning of door hem aangewezen personen eenzelfde bevoegdheid om elke plaats te betreden. Heeft de commissaris van de Koning overwogen om de toestemming te geven om ingesloten en beknelde dieren in Limburg te bevrijden? Zo nee, waarom niet?
  • Vee kon door de afrastering geen kant op. Kan begrazing in natuurgebieden nog wel plaats vinden als er geen vluchtwegen zijn? Wat gaat er gebeuren om te voorkomen dat vee de wal niet kan bereiken door gesloten omheiningen? Hoe vindt de commissaris van de Koning dat deze uitwassen zich verhouden tot de Wet dieren?[20]
  • Nu blijft er een enorme ravage achter, onder meer door aangespoeld rioolslib in de uiterwaarden. Daardoor is er te weinig voedsel aanwezig, en volgt mogelijk een ramp op een ramp. Kan de commissaris van de Koning een inschatting geven wanneer deze verwacht dat de gebieden weer schoon zijn? Vindt het college het nog verantwoord om vee in deze omstandigheden te laten grazen, of worden de dieren bijgevoerd? Hoe verhoudt dit zich tot de zorgeisen voor dieren zoals gesteld in de Wet dieren?[21]

Gaarne afzonderlijke beantwoording binnen de daarvoor geldende termijnen.

Hoogachtend,

Pascale Plusquin

Partij voor de Dieren


[1] https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/video/video/5242657/pascale-redde-een-kalf-van-de-verdrinkingsdood-dier-dreigt-nu-geslacht.

[2] Zie bijlage.

[3] Art. 16 lid 1 Wvr.

[4] Art. 16 lid 3 Wvr.

[5] Art. 41 e.v. Wvr.

[6] Artt. 9 jo. 8 Wvr.

[7] Art. 10 Wvr.

[8] Art. 10 sub e, g en i Wvr.

[9] Art. 25 lid 1 sub b Wvr.

[10] Artt. 10 sub g jo. 35 Wvr.

[11] Artt. 59 lid 1 jo. 25 lid 1 sub b Wvr.

[12] Art. 59 lid 1 Wvr.

[13] Artt. 43 jo. 42 jo. 41 Wvr.

[14] Art. 42 lid 1 Wvr.

[15] Art. 39 lid 2 Wvr.

[16] Artt. 41 jo. 39 lid 2 Wvr.

[17] Art. 25 lid 1 sub b Wvr.

[18] Art. 3.1.4 lid 2 sub a Besluit veiligheidsregio’s.

[19] Art. 62 lid 1 Wvr.

[20] Art. 2.1 lid 6 Wet dieren.

[21] Art. 1.3 leden 3, 2 en 1 Wet dieren.