Schrif­te­lijke vragen Plusquin over Maat­schap­pe­lijke gevolgen voor Limburg door nationaal en grens­over­schrijdend coro­na­beleid


Indiendatum: 14 okt. 2021

Geacht college,

Bijna 82% van de volwassen Nederlanders is tweemaal gevaccineerd.[1] Toch kunnen verschillende mensen om uiteenlopende redenen het coronavaccin niet nemen. Door het invoeren van een coronatoegangsbewijs hebben niet-gevaccineerden minder bewegingsvrijheid dan gevaccineerden. Dit leidt tot een tweedeling in de maatschappij, die op verschillende manieren onlosmakelijke gevolgen heeft voor de provincie Limburg. Dit geeft bij de Partij voor de Dieren-fractie aanleiding tot de volgende vragen.

  • Het toerisme is een belangrijke inkomstenbron voor de provincie Limburg. Na een anderhalf jaar durende pandemie, een kwakkelzomer en watersnoodramp is de nood bij veel ondernemers hoog. De horeca zal door het invoeren van coronatoegangsbewijzen veel inkomsten mislopen. Deze inkomsten kunnen veel ondernemers niet missen na het stoppen van de noodsteun, terwijl maar 2,4% van de besmettingen naar de horeca te herleiden zijn.[2] Ook alle veiligheidsregio’s, de politie en boa’s vinden de handhaafbaarheid van de toegangsbewijzen moeilijk. Ook de vroege sluitingstijd krijgt kritiek. Sommige Limburgse horecazaken sluiten daardoor vrijwillig de deuren.[3] Wat vindt het college van deze uitsluiting? Vindt het college het correct dat de al zwaar getroffen horeca opgezadeld wordt met het controleren van toegangsbewijzen? Zo ja, waarom, maar wat wil het dan doen om de Limburgse horeca te verlichten gelet op de kritiek over de toegangsbewijzen en vroege sluitingstijden? Zo nee, waarom niet?
  • De invoering van een coronatoegangsbewijs leidt tot kritische reacties bij de Koninklijke Horeca Nederland.[4] De noodsteun stopt in oktober, en er heerst ook een krapte om horecapersoneel te vinden. Begrijpt het college de Limburgse horeca zich afvraagt welk personeel dan de toegangsbewijzen moet controleren? Vreest het college een verdere sluiting van de Limburgse horeca? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
  • Verschillende horecaondernemers hebben al laten weten niet het coronatoegangsbewijs te zullen gaan handhaven.[5] Kan het college deze frustratie en onwil bij horecaondernemers begrijpen? Zo ja, wil het deze zaak bij de rijksoverheid bepleiten? Zo nee, waarom niet?

Op 30 september jl. werden twee statenleden de toegang geweigerd bij de overleggen omtrent de nieuwe commissaris van de Koning. Dit omdat zij niet wilden voldoen aan de plicht om een coronatoegangsbewijs te laten zien. Volgens de Wet publieke gezondheidszorg geldt deze verplichting echter niet voor personen die werkzaamheden verrichten,[6] waartoe ook volksvertegenwoordigers gerekend worden.[7]

  • Deelt het college inmiddels de mening dat de toegangseisen van een specifieke locatie nooit een reden mogen zijn om volksvertegenwoordigers de toegang tot een officiële vergadering te ontzeggen? Kan het college alsnog bevestigen dat in dit geval het verzoek om het coronatestbewijs te tonen onwettig was? Zo ja, waarom en wat gaat het college in het vervolg doen om de belangen te behartigen van alle statenleden? Zo nee, waarom niet?
  • Het toegangsbewijs geldt ook niet voor ambtenaren van de provincie Limburg tijdens hun werkzaamheden. Daarbij hebben zij het recht om geen antwoord te geven op de vraag of zij al dan niet gevaccineerd zijn.[8] Kan het college bevestigen dat het dit beleid honoreert? Hoe zorgt het college ervoor dat alle werknemers van de provincie Limburg hun werk ongestoord en onbezorgd kunnen doen, zonder dat dit tot uitsluiting leidt?

Ook de Limburgse jeugd lijdt erg onder de coronacrisis, en vreest verdere uitsluiting door het coronatoegangsbewijs. Jongeren hebben immers maandenlang thuisgezeten. Nu er weer wat meer mag, zijn jongeren mogelijk gevoeliger voor groepsdruk door uitsluiting.

  • Jongeren vanaf zestien jaar mogen zelf bepalen of ze gevaccineerd willen worden;[9] ook minderjarigen van twaalf jaar komen in aanmerking voor vaccinatie.[10] De coronatoegangsbewijzen gelden daarom ook voor kinderen. Op zo’n jonge leeftijd zijn jongeren zeer gevoelig voor groepsdruk, bijvoorbeeld omdat ze niet met vrienden naar horecagelegenheden mogen gaan. Dit maakt minderjarigen heel gevoelig voor uitsluiting; jongeren voelen daardoor een verkapte vaccinatiedwang,[11] Dit terwijl de langetermijneffecten van de vaccins niet bekend zijn, en jongeren mogelijk het langst kampen met de gevolgen hiervan. Vindt het college deze gang van zaken wenselijk voor de Limburgse jeugd? Zou een voorlichting op bijvoorbeeld scholen over ‘peer pressure’ hieraan bij kunnen dragen? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
  • Het ontbreekt jongeren aan perspectief. Zo vonden er de laatste tijd raves plaats in natuurgebieden als de Meinweg en de Sint-Pietersberg.[12] Dit leidt tot natuurverstoring, waarbij het schort aan handhaving. Zijn er bij het college meer meldingen over natuurverstoring binnengekomen tijdens de coronacrisis? Is het college het met de PvdD-fractie eens dat deze natuurverstoring onwenselijk is? Zo ja, wil het extra budget voor handhaving beschikbaar stellen? Zo nee, waarom niet?
  • Jongeren hebben een uitlaatklep nodig, discotheken mogen per 25 september maar tot middernacht open. Daarbij is het onwenselijk dat illegale feesten in de natuur leiden tot natuurverstoring, maar ook extra besmettingen. Op welke manier denkt het college perspectief te bieden aan alle Limburgse jongeren, gevaccineerd of niet? Is het organiseren van culturele evenementen voor jongeren een optie voor het college?

De provincie Limburg kent grenzen met België en Duitsland. Doordat deze grenzen langer zijn dan die met de rest van Nederland is het leven van veel Limburgers vervlochten met België of Duitsland. Veel Limburgers werken of hebben familie en vrienden over de grens, en vice versa. Daardoor lopen veel Limburgers tegen een ander en mogelijk strenger coronabeleid aan.

De Raad van de Europese Unie (hierna: de Raad) beveelt aan om tot een gecoördineerde aanpak te komen voor vrij verkeer in grensregio’s.[13] Daarbij stelt de Raad dat personen in grensregio’s die de grens overgaan voor werk, familie of mantelzorg niet verplicht mogen worden om getest te worden of om in quarantaine te gaan.[14] Dit geldt vooral als de kleurcodes aan beide kanten van de grens vergelijkbaar zijn.

  • Nederland is sinds 8 augustus jl. geen hoogrisicogebied meer voor Duitsland.[15] Wetenschappers houden er echter rekening mee dat in het najaar een vierde coronagolf volgt.[16] Nederland wordt dan mogelijk weer een hoogrisicogebied voor Duitsland, en Limburgse grenspendelaars moeten dan weer wél een negatief testresultaat, vaccinatie- of herstelbewijs laten zien.[17] Wie zich daar niet aan houdt, riskeert een boete tot wel €500. Niet-gevaccineerde Limburgers kunnen dan niet zomaar de grens over om te werken of voor familiebezoek in Duitsland. Dit is in strijd met Europese mensenrechtenverdragen,[18] en met het advies van de Raad. Is het college het met de PvdD-fractie eens dat dit hiermee strijdigheid oplevert? Zo ja, waarom en wil het deze strijdigheid aankaarten om Duitsland af te laten zien van een testplicht? Zo nee, waarom niet?
  • De minister-president van Noordrijn-Westfalen beloofde dat er nooit grenscontroles met Nederland zouden komen.[19] Nauwelijks een jaar later stelde diezelfde minister-president voor Nederlanders grenscontroles in.[20] Ziet het college het belang van werken en familiebezoek over de grens voor Limburgers in? Zo ja, wil het college de regering van Noordrijn-Westfalen herinneren aan haar belofte om grenspendelen voor Limburgers altijd mogelijk te laten blijven? Zo nee, waarom niet?
  • In sommige Duitse deelstaten moeten positief geteste niet-gevaccineerden in quarantaine zonder loondoorbetaling,[21] waaronder ook Noordrijn-Westfalen. Per 11 oktober 2021 kunnen niet-gevaccineerde Limburgers ook geen aanspraak meer maken op de vergoeding voor verlies van inkomsten bij quarantaines.[22] Dit in tegenstelling tot mensen die wél gevaccineerd zijn maar ook positief testten en in quarantaine moeten. Dit neigt naar discriminatie.[23] Na een gezondheids- en economische crisis kunnen veel Limburgers die in Duitsland werken deze inkomsten echt niet missen. Bovendien is dit strijdig met de vrijheid van beroep,[24] en het advies van de Raad. Is het college het met de PvdD-fractie eens dat dit zeer zorgelijk en onwenselijk is? Vindt het college dat dit de toets van het advies van de Raad en Europese grondrechten doorstaat? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet en wil het deze strijdigheid aankaarten om de regering van Noordrijn-Westfalen af te laten zien van deze maatregel?
  • Bovendien wordt de ‘2G-regel’, gevaccineerd of genezen, steeds algemener in Duitsland.[25] Hierdoor zijn horeca, culturele instellingen en (sport)verenigingen niet langer toegankelijk voor Limburgers die het vaccin niet kunnen of willen nemen. Deze worden daardoor uitgesloten van deze voorzieningen waardoor zij in hun grondrechten aangetast worden.[26] Mogelijk wordt deze regel in de toekomst ook ingevoerd door werkgevers in Duitsland. Dit zou een verkapte vaccinatieplicht betekenen voor Limburgse grenspendelaars. Is het college het met de PvdD-fractie eens dat deze ontwikkeling zeer zorgelijk en onwenselijk is? Vindt het college dat deze praktijken de toets van het advies van de Raad doorstaat? Zo ja, waarom? Zo nee, wil het college dit overbrengen aan de deelregering van Noordrijn-Westfalen om de werkgelegenheid van Limburgers te behouden?
  • In Nederland komt er mogelijk een vaccinatieregistratie in de zorg.[27] De Limburgse zorgsector heeft laten weten hier niets voor te voelen.[28] Hoe denkt het college over een vaccinatieregistratie in de zorg? Kan het college de Limburgse zorgkoepel begrijpen? Zo ja, wil het college deze zaak in Den Haag bepleiten? Zo nee, waarom niet?
  • In België gaat men nog een stap verder en stelt waarschijnlijk een vaccinatieplicht in voor het zorgpersoneel.[29] Limburgers die het vaccin niet kunnen nemen en die in België in de zorgsector werken, worden daardoor uitgesloten om hun werk te doen. Deze mensen zijn bang hun baan te verliezen, en voelen zich gediscrimineerd.[30] Bovendien is dit strijdig met de vrijheid van beroep, [31] en het advies van de Raad. Is het college het met de PvdD-fractie eens dat dit zeer zorgelijk en onwenselijk? Vindt het college dat deze praktijken de toets van het advies van de Raad doorstaat? Zo ja, waarom? Zo nee, wil het college dit overbrengen aan de aan de Belgische deelregeringen om de werkgelegenheid van Limburgers te behouden?
  • Ook wil men in België een coronatoegangsbewijs invoeren om ziekenhuizen en woonzorgcentra te bezoeken.[32] Daardoor is het voor Limburgers die niet gevaccineerd kunnen worden niet zomaar mogelijk om hun familie te bezoeken. Dit staat haaks op Europese grondrechten,[33] en het advies van de Raad. Is het college het met de PvdD-fractie eens dat dit hiermee strijdig is? Zo ja, waarom en wil het dit aankaarten bij de Belgische deelregeringen? Zo nee, waarom niet?
  • Limburg vormt een grensregio met België en Duitsland. Hierin gelden dus drie verschillende coronamaatregelen. Hierdoor bestaat een struikgewas aan regels, waardoor mensen het overzicht en vertrouwen verliezen in de coronabestrijding. Kan het college dit sentiment begrijpen? Wil het college met de Belgische en Duitse deelregeringen optrekken om zo bij ieders nationale regering voor een gezamenlijke aanpak te pleiten, conform het advies van de Raad? Zo ja, op welke manier en welke termijn? Zo nee, waarom niet?

Gaarne beantwoording binnen de daarvoor geldende termijn.

Hoogachtend,

Pascale Plusquin

Partij voor de Dieren


[1] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/bijna-82-procent-van-volwassenen-volledig-gevaccineerd-na-herberekening-rivm~b0faba24/.

[2] https://www.khn.nl/nieuws/khn-massaal-horecaverzet-tegen-coronamaatregelen-dreigt.

[3] https://www.limburger.nl/cnt/dmf20210922_94791812.

[4] https://nos.nl/artikel/2397628-horeca-verbolgen-over-uitgelekte-coronaplannen-gekkenwerk.

[5] https://www.limburger.nl/cnt/dmf20210913_95389151.

[6] Art. 58ra leden 8 en 1 Wet publieke gezondheid.

[7] https://www.griffiers.nl/actueel/nieuws/coronamaatregelen-na-25-september.

[8] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/mediateksten/2021/09/14/letterlijke-tekst-persconferentie-minister-president-rutte-en-minister-de-jonge-14-september-2021.

[9] Art. 7:447 lid 1 BW.

[10] Art. 7:450 lid 2 BW.

[11] https://www.limburger.nl/cnt/dmf20210917_93295923.

[12] https://www.limburger.nl/cnt/dmf20210905_93521906; https://www.limburger.nl/cnt/dmf20210909_94207282.

[13] Aanbeveling 2021/961.

[14] Aanbeveling 2021/961 punt 15.

[15] https://duitslandinstituut.nl/artikel/36312/corona-in-duitsland-veelgestelde-vragen.

[16] https://www.nrc.nl/nieuws/2021/08/10/dit-zijn-de-lessen-van-de-vierde-golfom-de-vijfde-te-voorkomen-a4054369.

[17] https://www.bundesgesundheitsministerium.de/coronavirus-infos-reisende/faq-neue-einreisevo.html.

[18] Art. 8 EVRM jo. art. 7 HvEU.

[19] https://www.1limburg.nl/minister-euregio-maas-rijn-voorbeeld-voor-europa.

[20] https://www.1limburg.nl/duitse-politie-controleert-grensgebied-op-negatieve-test.

[21] https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2397324-boetes-geen-loon-dit-doen-andere-landen-om-vaccinatiegraad-omhoog-te-krijgen.

[22]https://www.land.nrw/de/pressemitteilung/nordrhein-westfalen-laesst-verdienstausfallentschaedigungen-fuer-ungeimpfte-bei.

[23] Art. 1 Gw jo. art. 21 HvEU jo. art. 14 EVRM.

[24] Art. 15 HvEU.

[25] https://nos.nl/collectie/13875/artikel/2396801-discussie-over-duitse-2g-regel-feesten-alleen-als-je-gevaccineerd-of-genezen-bent.

[26] Artt. 12 jo. 13 HvEU jo. art. 11 EVRM.

[27] https://nos.nl/artikel/2396206-ook-gehandicapten-en-thuiszorg-willen-weten-of-personeel-gevaccineerd-is.

[28] https://www.limburger.nl/cnt/dmf20210916_96547207.

[29] https://www.demorgen.be/nieuws/regering-buigt-zich-over-verplichte-vaccinatie-in-zorgsector-in-de-zorg-ben-je-verantwoordelijk-voor-anderen~b65a3524/.

[30] Art. 1 Gw jo. art. 21 HvEU jo. art. 14 EVRM.

[31] Art. 15 HvEU.

[32] https://www.demorgen.be/nieuws/ziekenhuizen-willen-coronapas-invoeren~b7c45854/?referrer=https%3A%2F%2Fnos.nl%2F.

[33] Art. 8 EVRM jo. art. 7 HvEU.