Schrif­te­lijke vragen Hand­having Wet natuur­be­scherming bij bouwplan Ravelijn te Maas­tricht


Geacht College,

Gemeente Maastricht is gestart met de uitvoering van het bouwplan Ravelijn (12 luxe villa’s), naast Natuurgebied de Hoge Fronten. 1

De Toelichting van het Uitwerkingsplan Ravelijnstraat omvat een verkennend natuurwaardenonderzoek met als conclusie (p.17/18) dat nader onderzoek gewenst is en dat o.a. als de muurhagedis NIET wordt waargenomen er een gecombineerde vrijstellingsperiode is die loopt van 15 augustus tot 30 september. 2

Omwonenden , verenigd in Groene Poort Maastricht 3 nemen verschillende beschermde soorten waar zoals de Vroedmeesterpad, de Muurhagedis, de Hazelworm, de levendbarende Hagedis en 13 vleermuissoorten: “In het centrum van Maastricht ligt een uniek stukje groen. Het Standaardterrein, een groene oase aan de rand van het centrum. Diverse dieren die je in de stad niet vaak tegenkomt worden gespot of zijn er thuis, zoals de vos, groene en bonte spechten, das, sperwers, buizerds, muurhagedissen en zelfs 13 verschillende soorten vleermuizen. Maar het laatste uur voor het Standaardterrein heeft geslagen: projectontwikkelaars willen deze enclave namelijk bebouwen met 12 stadsvilla’s met onvoldoende compensatie (zoals een poeltje). Een uniek stuk natuur, de leefomgeving van deze dieren, gaat hiermee voorgoed verloren. Wij willen als Bewonersvereniging Ravelijn samen met andere aanwonenden, dit unieke stuk groen behouden.”

Werkzaamheden zijn in augustus 2019 gestart terwijl onder meer de vroedmeesterpad en de muurhagedis door omwonenden zijn waargenomen, in en rond de volkstuinen, waarvan bewijsmateriaal voorligt. 4 5 6 7 Daarnaast zijn ook uit zeer recent onderzoek van bureau Ecoplanning8, verricht volgens de soortenstandaarden van de Wet natuurbescherming, waarnemingen van de zwaar beschermde vroedmeesterpad (die in een zeer onmgunstige staat van instandhouding verkeert) naar voren gekomen. Het “aanvullend onderzoek” van de gemeente Maastricht ging aan de vroedmeesterpad voorbij.

Dat leidt tot de volgende vragen van de PvdDieren fractie:

1. Heeft gemeente Maastricht, of de betreffende bouwonderneming, een ontheffing Wet Natuurbescherming aangevraagd voor de ter plekke waargenomen soorten bij de provincie als bevoegd gezag? Zo ja, kunt u deze bijvoegen, of een verklaring van geen bedenkingen indien deze verleend is? Zo nee, is er dan sprake van een overtreding van de WNB en wat zijn daar de consequenties van?

2. Vragen gemeenten en andere initatiefnemers bij bouwplannen op terreinen waar beschermde soorten aanwezig zijn standaard een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming ( of een verklaring van geen bedenkingen)aan of wordt dat ook wel eens nagelaten? Zo ja, hoe bevordert de provincie dat er bij bouwplannen natuurwaardenonderzoek wordt gedaan volgens de wettelijke standaarden?

3. Hoeveel ambtelijke capaciteit is er voor vergunningverlening, toezicht en handhaving van de soortenbescherming o.g.v. de Wet natuurbescherming? Acht GS deze capaciteit voldoende, en zo ja op grond waarvan? Zo nee, gaat GS deze capaciteit uitbreiden?

4. Volgens beelden die omwonenden maken zijn de werkzaamheden in ieder geval op 28 augustus weer hervat. Zijn de waarnemingen van bureau Ecoplanning, en de op foto’s vastgelegde waarnemingen van leden van de Groene Poort aanleiding om de bouwwerkzaamheden te doen stilleggen? Zo nee, waarom niet?

5. Zijn er mitigerende en compenserende maatregelen getroffen en zo ja welke en wordt er getoetst of deze naar behoren functioneren?

6. Kunnen de schermen (zie bijgevoegde foto) die langs het hek van de Hoge Fronten zijn geplaatst de mannelijke vroedmeesterpadden met eisnoeren verhinderen om de poel in de Hoge Fronten te bereiken (om de eitjes nat te houden) met het gevolg dat de eitjes uitdrogen? Kunt u uw antwoord toelichten?

7. Is het gebied van de volkstuintjes een vaste verblijfplaats voor vroedmeesterpadden (e.a. prioritaire soorten) en zo ja, ziet het College mogelijkheden om het gebied van de volkstuinen te behouden als noodzakelijk leefgebied voor de vroedmeesterpadden?

Wij danken u bij voorbaat voor beantwoording van deze vragen binnen de daarvoor geldende termijn,

Pascale Plusquin

Partij voor de Dieren

8 Quick scan Wet natuurbescherming bouwlocatie Ravelijnstraat & Erfprinsbastion Maastricht, 6 auagustus 2019.

Foto Ravelijn

Antwoorddatum: 16 okt. 2019

1. Heeft gemeente Maastricht, of de betreffende bouwonderneming, een ontheffing Wet Natuurbescherming aangevraagd voor de ter plekke waargenomen soorten bij de provincie als bevoegd gezag? Zo ja, kunt u deze bijvoegen, of een verklaring van geen bedenkingen indien deze verleend is? Zo nee, is er dan sprake van een overtreding van de WNB en wat zijn daar de consequenties van?

De initiatiefnemer heeft vóór de aanvang van het project, in de zomer van 2017, een verkennendnatuurwaardenonderzoek laten uitvoeren. Naar aanleiding van deze QuickScan is in 2018 een naderonderzoek uitgevoerd voor de eekhoorn, hazelworm en muurhagedis. Op basis van deze tweeonderzoeken is door de initiatiefnemer, en tijdens het doorlopen van de ruimtelijke procedure,geconcludeerd dat het bouwplan Ravelijn voor twaalf woningen én de aanleg van een ontsluitingswegniet leidt tot een overtreding van de verbodsbepalingen op grond van hoofdstuk 3 van de Wetnatuurbescherming (Wnb) en is er geen ontheffing Wnb / verklaring van geen bedenkingen aangevraagd.

De Provincie heeft op 18 augustus 2019 een eerste melding ontvangen over de mogelijke aanwezigheidvan de vroedmeesterpad in het plangebied Ravelijn. Op 20 augustus 2019 hebben twee toezichthoudersvan de Provincie het plangebied bezocht. Tijdens dit bezoek is er geen overtreding op grond van de Wnbgeconstateerd.

Verder is ons gebleken dat eind juli/begin augustus 2019 omwonenden een QuickScan Wnb in hetplangebied hebben laten uitvoeren. Onze toezichthouder heeft hiervan op 21 augustus 2019 een kopieontvangen. Uit deze QuickScan (gedateerd 6 augustus 2019) blijkt dat de vroedmeesterpad in hetplangebied is aangetroffen. Vervolgens is in overleg met de Provincie vanwege de aanwezigheid van devroedmeesterpad door de initiatiefnemer een nieuw amfibieën- en reptielenscherm geplaatst zodatbeweging vanuit de volkstuintjes naar de Hoge Fronten mogelijk is, maar beweging naar het plangebiedwordt voorkomen. Ook heeft de toezichthouder de uitvoerende partij laten weten dat voor het uitvoerenvan werkzaamheden in de volkstuintjes (oostelijk deel plangebied) een ontheffing voor devroedmeesterpad vereist is. Vervolgens heeft de uitvoerende partij zelf besloten om geenwerkzaamheden uit te voeren in het oostelijk deel waardoor geen sprake was van een overtreding van deverbodsbepalingen in de Wnb.

Bij besluit van 18 december 2018 heeft de gemeente Maastricht het uitwerkingsplan "Ravelijnstraat"vastgesteld. Op 27 september 2019 heeft de voorzieningenrechter het verzoek om een voorlopigevoorziening te treffen van de bewonersvereniging Ravelijn en anderen afgewezen.

Op 19 april 2019 heeft de gemeente Maastricht aan de initiatiefnemer een omgevingsvergunningverleend voor het aanleggen van de infrastructurele voorzieningen ten behoeve van het bouwplanRavelijn en het op hoogte brengen van het terrein. Op 11 september 2019 heeft de Rechtbank Limburgook het verzoek om een voorlopige voorziening te treffen in het kader van deze omgevingsvergunningvan omwonenden afgewezen. In het gedeelte van de volkstuintjes (oostelijk deel plangebied), dat vervaltvanwege de aan te leggen ontsluitingsweg, mag niet eerder met de grondwerkzaamheden wordenbegonnen dan nadat de ontheffing op grond van de Wnb is verleend. In het westelijk deel van hetplangebied, waar de woningen zijn gepland, mag onder voorwaarden worden gewerkt.

Op 13 september 2019 zijn in de Commissie Ruimte, Landbouw en Natuur mondelinge vragen gesteldover het bouwplan Ravelijn, waarbij gedeputeerde Mackus heeft toegezegd Provinciale Staten schriftelijkte informeren over het proces rondom de bouwwerkzaamheden in het plangebied Ravelijn en over demogelijkheid tot het verlenen van een ontheffing.

Op 18 september 2019 heeft de initiatiefnemer een aanvraag ontheffing soorten Wnb bij ons ingediend.In de aanvraag wordt naast de vroedmeesterpad ook ontheffing gevraagd voor de muurhagedis,hazelworm en alpenwatersalamander. Zodra een besluit is genomen doen wij u hiervan een afschrifttoekomen.

Op 25 september 2019 heeft onze toezichthouder geconstateerd dat de initiatiefnemer werkzaamhedenheeft uitgevoerd achter het nieuw geplaatste amfibieën- en reptielenscherm in het oostelijk deel van hetplangebied zonder de benodigde ontheffing. Ook ligt er een uitspraak van de rechter waarin staat dat ergeen grondwerkzaamheden mogen worden verricht in het oostelijk deel van het plangebied zonderontheffing. Er is sprake van een overtreding (verboden handeling), maar wij hebben geenwerkzaamheden meer hoeven stilleggen, omdat de werkzaamheden al waren afgerond en gestaakt toende toezichthouder ter plaatse kwam.

Wij zijn wel een dwangsomtraject gestart tegen MVJ Ontwikkelingen B.V. (initiatiefnemer) en Van deKreeke Wegenbouw NV (uitvoerend aannemer).

Op 27 september 2019 hebben wij aan beide partijen een voornemen last onder dwangsom (van
€ 2.500,00 per geconstateerde overtreding per dag met een maximum van € 10.000) verstuurd (ziebijlage). Beide partijen zijn in de gelegenheid gesteld om binnen twee weken een zienswijze in te dienenalvorens wij het definitieve besluit nemen (last onder dwangsom).

Met het antwoord op deze vraag is ook voldaan aan de toezegging van gedeputeerde Mackus op13 september 2019 in de Commissievergadering.

2. Vragen gemeenten en andere initatiefnemers bij bouwplannen op terreinen waar beschermde soorten aanwezig zijn standaard een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming ( of een verklaring van geen bedenkingen)aan of wordt dat ook wel eens nagelaten? Zo ja, hoe bevordert de provincie dat er bij bouwplannen natuurwaardenonderzoek wordt gedaan volgens de wettelijke standaarden?

Nee, het aanvragen van een benodigde ontheffing soorten door initiatiefnemers of het vragen van eenverklaring van geen bedenkingen bij een omgevingsvergunning door gemeenten wordt niet bij allebouwplannen gedaan. Dit wordt onder meer nagelaten wanneer de initiatiefnemer concludeert dat ergeen ontheffingsplicht aan de orde is op basis van een natuurwaardenonderzoek door een deskundige.

De Provincie heeft rondom de inwerkingtreding van de Wnb voorlichting van de gemeenten over deontheffingverlening en het aanhaken bij de omgevingsvergunning georganiseerd. Door middel vankennis- en ervaringsuitwisseling met gemeenten zijn we bezig verder te bevorderen dat er bijbouwplannen natuurwaardenonderzoek wordt gedaan.

3. Hoeveel ambtelijke capaciteit is er voor vergunningverlening, toezicht en handhaving van de soortenbescherming o.g.v. de Wet natuurbescherming? Acht GS deze capaciteit voldoende, en zo ja op grond waarvan? Zo nee, gaat GS deze capaciteit uitbreiden?

Voor de ontheffingverlening soortenbescherming op grond van de Wnb hebben we in de begrotingen2019 en 2020 4,9 fte geraamd. De feitelijke realisatie wijkt daar nauwelijks van af. De werkdruk in hetkader van soortenbescherming is bij momenten (afhankelijk van bijvoorbeeld de periode in het jaar) hoog,maar tot nu toe zien we geen aanleiding om de beschikbare capaciteit voor toestemmingverleningen(vergunningen, ontheffingen, meldingen voor de wettelijke regelingen waarvoor de provincie bevoegdgezag is) aan te passen, omdat we, afgezien van de vergunningverlening voor de gebiedsbescherming(stikstofdepositie, voorheen de PAS) en incidentele uitzonderingen in staat blijven om deaanvragen/meldingen binnen de termijnen af te handelen.

De beschikbare ambtelijke capaciteit voor toezicht en handhaving in het kader van de Wnb is voldoendeom te voldoen aan de wettelijke eisen. Er wordt geen onderscheid gemaakt in capaciteit voor deverschillende deelgebieden van de Wnb (soortenbescherming (inclusief faunabeheer), houtopstanden engebiedsbescherming), omdat ernaar gestreefd wordt de beschikbare capaciteit in te zetten daar waar deprioriteit op dat moment het hoogst is. In 2019 was er ca. 11 fte beschikbaar voor toezicht in het kadervan de Wnb (inclusief 3 fte BOA capaciteit) en ca. 2 fte voor handhavend optreden in het kader van deWnb.

4. Volgens beelden die omwonenden maken zijn de werkzaamheden in ieder geval op 28 augustus weer hervat. Zijn de waarnemingen van bureau Ecoplanning, en de op foto’s vastgelegde waarnemingen van leden van de Groene Poort aanleiding om de bouwwerkzaamheden te doen stilleggen? Zo nee, waarom niet?

Nee, zie ook het antwoord op vraag 1.
Voor de start van de eerste werkzaamheden op 15 augustus 2019 is in het plangebied (dat ligt naast deHoge Fronten) uit voorzorg door de initiatiefnemer een amfibieën- en reptielenscherm geplaatst tussen deHoge Fronten en het plangebied. Door het geplaatste scherm kon een eventueel (eidragende)vroedmeesterpad niet meer richting de poel in de Hoge Fronten bewegen. In overleg met de Provincie istoen in de buurt van de poel een klein deel geopend en is er een nieuw scherm geplaatst, waardoorbeweging vanuit de volkstuintjes richting Hoge Fronten mogelijk is, maar beweging naar het plangebiedwordt voorkomen. Het eerder geplaatste scherm is hierdoor overbodig en door de initiatiefnemerverwijderd.

Ook heeft de toezichthouder de uitvoerende partij laten weten dat voor het uitvoeren van werkzaamhedenin de volkstuintjes (oostelijk deel plangebied) een ontheffing voor de vroedmeesterpad vereist is.Vervolgens heeft de uitvoerende partij zelf besloten om geen werkzaamheden uit te voeren in hetoostelijk deel waardoor geen sprake was van een overtreding van de verbodsbepalingen in de Wnb.

Op 25 september 2019 is door onze toezichthouder wel een overtreding op grond van de Wnbgeconstateerd, die zoals gezegd aanleiding is voor het opleggen van het voornemen tot last onderdwangsom.

5. Zijn er mitigerende en compenserende maatregelen getroffen en zo ja welke en wordt er getoetst of deze naar behoren functioneren?

Nee. Nu de initiatiefnemer een aanvraag om ontheffing soorten Wnb heeft ingediend komt dit mogelijkwel aan de orde.

6. Kunnen de schermen (zie bijgevoegde foto) die langs het hek van de Hoge Fronten zijn geplaatst de mannelijke vroedmeesterpadden met eisnoeren verhinderen om de poel in de Hoge Fronten te bereiken (om de eitjes nat te houden) met het gevolg dat de eitjes uitdrogen? Kunt u uw antwoord toelichten?

Ja, zie het antwoord op vraag 4.
In overleg met de Provincie is een nieuw scherm geplaatst zodat vroedmeesterpadden de poel in deHoge Fronten kunnen bereiken. Het betreffende scherm is door de initiatiefnemer daarna verwijderd.

7. Is het gebied van de volkstuintjes een vaste verblijfplaats voor vroedmeesterpadden (e.a. prioritaire soorten) en zo ja, ziet het College mogelijkheden om het gebied van de volkstuinen te behouden als noodzakelijk leefgebied voor de vroedmeesterpadden?

Er zijn beschermde soorten aangetroffen in het gebied en daarom is een ontheffing soorten Wnb vereist.De initiatiefnemer heeft op 18 september 2019 een aanvraag bij ons ingediend en deze moet nog wordenbeoordeeld.