Schrif­te­lijke Vragen over terugkeer Otter


Heerlen, 01-12-2017

Geachte college,

Tijdens de RLN commissie vergadering van 17 november jongstleden heeft tijdens een sonderende behandeling een meerderheid van Provinciale Staten hun zorgen geuit over de herintroductie van de otter.

Inmiddels is bekend dat ARK niet overgaat tot het uitzetten van otters vanwege het gebrek aan draagvlak bij Provinciale Staten.

Inmiddels werd er wel al 7 jaar gewerkt aan de herintroductie van de otter en heeft Provincie Limburg al grote investeringen gedaan aan maatregelen om onder andere de veiligheid van de weg-waterkruisingen te borgen. Ook andere dieren maken gebruik van de reeds aangelegde weg-waterkruisingen.

Een meerderheid van Provinciale Staten bleek volledig achter de natuurlijke terugkeer van de otter te staan.

En terecht want waar de otter, ook wel de ambassadeur van het zoetwater genoemd, leeft is de waterkwaliteit goed en ontstaat er een toename van de biodiversiteit, allemaal zaken waar zowel de natuur als de mens van meeprofiteert.

Het grote draagvlak voor de (natuurlijke) terugkeer van de otter in Limburg en de reeds door Provincie Limburg gedane investeringen leiden tot de volgende vragen:

1. Gaat GS ervoor zorgen dat de reeds genomen maatregelen duurzaam onderhouden en geborgd blijven voor otters die zich spontaan in Limburg gaan vestigen? En zo ja, op welke wijze?

2. Waterschap en Provincie zijn overeengekomen dat het Waterschap het onderhoud verzorgt van deze maatregelen. Blijven deze afspraken gelden om zo ook de natuurlijke terugkeer van de otter niet in de weg te staan?

3. Er is door ARK draagvlak voor de otter gecreëerd bij de sportvisserij en de LLTB. Kunt u borgen dat dit draagvlak blijft bestaan, ook bij de natuurlijke terugkeer van de otter?

4. Er is door GS een toezegging gedaan om aan het einde van het jaar te komen met een otternotitie. Wordt in deze notitie ook ingegaan op de zorg van sommige Statenleden over volksgezondheid en landbouwschade, door gerenommeerde instituten als bv het Dutch Wildllife Health Center en Alterra te consulteren, en schadegegevens over te leggen?

5. Er zijn al waarnemingen van otters aan de randen van Limburg. Welke plekken in Limburg behoeven verbeteringen cq. ottermaatregelen, zoals goede waterkwaliteit, verbinden van gebieden en veilige weg-waterkruisingen? Is GS bereid deze ottermaatregelen te treffen om zo de terugkeer van de otter te realiseren?

6. Een van de argumenten die gebruikt werd voor het uitzetten van otters is dat mannelijke otters vaak doodgereden worden op zoek naar een vrouwelijke otter. Ook bij de natuurlijke terugkeer van otters zullen verkeersslachtoffers vallen door deze oorzaak. Deelt u de mening van de PvdD dat het noodzakelijk is om preventieve maatregelen te treffen om verkeersslachtoffers te voorkomen? Zo nee, waarom niet?

7. Is GS bereid om de natuurlijke terugkeer van de otter te monitoren, eventueel in samenwerking met Alterra? Zo nee, waarom niet?

8. Is het besluit van ARK om geen otters uit te zetten in Limburg in strijd met wettelijke verplichting om een goede staat van instandhouding te realiseren volgens de Habitatrichtlijn en de Bernconventie?

9. Frankrijk heeft een boete gekregen van de Europese Commissie vanwege onvoldoende inspanningen voor een andere beschermde soort, de hamster. Hoe hoog was deze boete?

Graag beantwoording van deze vragen binnen de gestelde termijn.

Met vriendelijke groet,

Pascale Plusquin

Partij voor de Dierenfractie Limburg

Antwoorddatum: 17 dec. 2017

Vraag 1.
Gaat GS ervoor zorgen dat de reeds genomen maatregelen duurzaam onderhouden en geborgd blijven
voor otters die zich spontaan in Limburg gaan vestigen? En zo ja, op welke wijze?

Antwoord.
De genomen maatregelen zijn met provinciaal- en rijksgeld door Ark Natuurontwikkeling uitgevoerd.
Daarna zijn deze voorzieningen overgedragen aan de eindbeheerders, namelijk de eigenaar op wiens
eigendom de maatregel is uitgevoerd. Dit zijn onder andere gemeenten, Waterschap Limburg en de
Provincie Limburg. De eigenaar is zelf verantwoordelijk voor het beheer van de voorziening. Mocht blijken
dat een voorziening niet goed werkt door slecht onderhoud en er hierdoor dieren worden doodgereden
zullen wij daar de eigenaar op aanspreken.

Vraag 2.
Waterschap Limburg en de provincie zijn overeengekomen dat het Waterschap het onderhoud verzorgt
van deze maatregelen. Blijven deze afspraken gelden om zo ook de natuurlijke terugkeer van de otter
niet in de weg te staan?

Antwoord.
Het eigendom en beheer van de voorzieningen die geplaatst zijn op of aan de eigendommen van het
waterschap is overgedragen aan het Waterschap Limburg. Er is eenmalig € 1.000,00 per locatie
beschikbaar gesteld aan het waterschap voor het beheer van loopplanken. Mocht blijken dat de
voorziening niet functioneert of verdwenen is zal de provincie het waterschap hierop wijzen.

Vraag 3.
Er is door Ark draagvlak voor de otter gecreëerd bij de sportvisserij en de LLTB. Kunt u borgen dat dit
draagvlak blijft bestaan, ook bij de natuurlijke terugkeer van de otter?

Antwoord.
De LLTB heeft geen bezwaar tegen de otter, omdat de otter de landbouw nauwelijks raakt.
De sportvisserij stond positief tegen de komst van de otter mits er gelden beschikbaar kwamen voor het
beschermen van enkele visvijvers met rasters, waarmee ook bevers kunnen worden geweerd waar
overlast door is ontstaan. Om deze reden heeft Sportvisserij Limburg het beheerplan otter mede
ondertekend. Bij aanwezigheid van de otters zou er vanuit de actieve soortenbescherming door de
provincie subsidie beschikbaar gesteld worden voor de rasters. Deze zullen nu (nog) niet ingezet gaan
worden als er geen otters aanwezig zijn. Wij kunnen het draagvlak niet borgen, maar zien op voorhand
geen reden waarom dit zou wegvallen.

Vraag 4.
Er is door GS een toezegging gedaan om aan het einde van het jaar te komen met een otternotitie. Wordin deze notitie ook ingegaan op de zorg van sommige Statenleden over volksgezondheid en
landbouwschade, door gerenommeerde instituten als bv. het Dutch Wildlife Health Center en Alterrra te
consulteren, en schadegegevens te overleggen?

Antwoord.
In de mededeling portefeuillehouder (toezegging 8182) zijn de drie gestelde vragen tijdens de
behandeling van het otterbeheerplan in de Commissie RLN beantwoord. De vraag over volksgezondheid
is tijdens de behandeling van het otterbeheerplan beantwoord. Verspreiding van dierziektes en
landbouwschade door otters is niet aan de orde.

Vraag 5.
Er zijn al waarnemingen van otters aan de randen van Limburg. Welke plekken in Limburg behoeven
verbeteringen cq. ottermaatregelen, zoals goede waterkwaliteit, verbinden van gebieden en veilige wegwaterkruisingen?
Is GS bereid deze ottermaatregelen te treffen om zo de terugkeer van de otter te realiseren.

Antwoord.
De dichtstbijzijnde populatie otters leven in de Gelderse Poort. In België is geen populatie otters
aanwezig, maar hier worden wel af en toe zwervende dieren gezien. De grootste kans dat otters Limburg
zullen binnenkomen is via de Maas. In het rapport “De terugkeer van de otter in het rivierengebied” van
Kurstjens et al 2009, is een eerste knelpuntenanalyse gemaakt waar de belangrijkste hoofdknelpunten
voor otters in Limburg te vinden zijn en de meest geschikte leefgebieden. Wanneer zou blijken dat de
vestiging van otters in Limburg kan worden gestimuleerd door aanvullende maatregelen te nemen, dan
zullen wij deze nemen, binnen de provinciale verantwoordelijkheid voor actieve soortenbescherming.
Een weg- of waterbeheerder heeft overigens ook een eigen verantwoordelijk om voorzieningen aan te
brengen om aanrijdingen met dieren te voorkomen.

Vraag 6.
Een van de argumenten die gebruikt werd voor het uitzetten van otters is dat mannelijke otters vaak
doodgereden worden op zoek naar een vrouwelijke otter. Ook bij een natuurlijke terugkeer van otters
zullen verkeersslachtoffers vallen door deze oorzaak. Deelt u de mening van de PvdD dat het
noodzakelijk is om preventieve maatregelen te treffen om verkeersslachtoffers te voorkomen. Zo nee,
waarom niet?

Antwoord.
Ja, die mening delen wij. Het is dan wel belangrijk dat vooraf wordt gekeken welk knelpunt voor de otter
aanwezig is en welke maatregel geschikt en financieel haalbaar is om dit op te lossen en of andere
diersoorten hierdoor niet belemmerd worden.

Vraag 7.
Is GS bereid om de natuurlijke terugkeer van de otter te monitoren, eventueel in samenwerking met
Alterra? Zo nee, waarom niet?

Antwoord.
Ja, wij zijn bereid om de otter te monitoren. Bij de natuurmonitoring door de provincie worden ook
waarnemingen van zoogdieren verzameld. Ark heeft vrijwilligers opgeleid om ottersporen te herkennen.
Ook zullen de bever- en muskusratten vangers van het Waterschap Limburg otters melden, omdat zij bij
het beheer rekening moeten houden met de aanwezigheid van otters. Waarnemingen van otters worden
vrijwel altijd gemeld op waarnemingen.nl. Meldingen in Limburg zullen worden bekeken door een
deskundige die ook kan beoordelen of er beschermingsmaatregelen noodzakelijk zijn.

Vraag 8.
Is het besluit van Ark om geen otters uit te zetten in Limburg in strijd met wettelijke verplichting om een
goede staat van instandhouding te realiseren volgens de Habitatrichtlijn en de Bernconventie?

Antwoord.
Nee. Dit is niet in strijd. De Habitatrichtlijn en Bernconventie zijn in Nederland onder meer
geïmplementeerd in de Wet natuurbescherming, waarin is opgenomen dat Gedeputeerde Staten zorg
dragen voor het nemen van de nodige maatregelen om de gunstige staat van instandhouding van
bedreigde soorten te herstellen. Herintroductie kan een van die maatregelen zijn, wanneer er voldoende
draagvlak voor is.

Vraag 9.
Frankrijk heeft een boete gekregen van de Europese Commissie vanwege onvoldoende inspanningen
voor een andere beschermde soort, de hamster. Hoe hoog was deze boete?

Antwoord.
Het Europese hof heeft Frankrijk opgedragen om beschermingsmaatregelen te nemen voor de duurzame
instandhouding van de hamster. Indien Frankrijk hier geen gehoor aan geeft dreigt een boete van circa
200 miljoen euro. Frankrijk is nu bezig om hier aan te voldoen, waaronder een fokprogramma.

Gedeputeerde Staten van Limburg